Hoofdstuk V
V / VI
Veelgestelde vragen
Tien korte antwoorden om je weg te vinden tussen de tot, “Up Spirits”, de “Navy strength” en de grog.
Wat is Black Tot Day?
Black Tot Day is 31 juli 1970, de dag waarop de Royal Navy voor het laatst het dagelijkse rumrantsoen (“the tot”) aan haar zeelieden uitdeelde, en zo een traditie van meer dan drie eeuwen beëindigde.
Waarom spreekt men van een “zwarte” dag (black)?
Omdat de zeelieden het einde van het rantsoen als een rouw beleefden. Velen droegen een zwarte rouwband en sommige bemanningen hielden schijnbegrafenissen voor de tot. De pers doopte het gebeuren “Black Tot Day”, de dag van de zwarte tot.
Hoeveel rum kreeg een zeeman?
Aan het einde van de traditie, in de 20e eeuw, was het dagelijkse rantsoen vastgesteld op een achtste imperial pint, ongeveer 70 milliliter rum per dag, voor de manschappen meestal aangelengd met water. In eerdere eeuwen was de dosis veel royaler geweest.
Wat betekent het bevel “Up Spirits”?
“Up Spirits” was het bevel dat tegen twaalven werd gegeven om aan te kondigen dat de rum uit het drankruim (de spirit room) naar boven werd gehaald voor de uitdeling. Het was het startsein van het dagelijkse ritueel van het rantsoen.
Wat is een rum op “Navy strength”?
Dat is een rum gebotteld op ongeveer 54,5% alcohol, ofwel 100 graden op de oude Britse proof-schaal. Dat gehalte komt voort uit een veiligheidseis: aan boord garandeerde rum op die sterkte dat het buskruit ontvlambaar bleef, zelfs als het met rum doordrenkt was.
Is Navy Rum een herkomst of een appellation?
Geen van beide: het is een stijl. Historisch was de rum van de Royal Navy een blend van rums van meerdere Caraïbische eilanden (Guyana/Demerara, Jamaica, Trinidad, Barbados…) samengebracht tot een donker, stevig en constant profiel.
Waar komt het woord “grog” vandaan?
Van de bijnaam van admiraal Edward Vernon, “Old Grog”, die een jas van grogram (grofkorrelige stof) droeg. In 1740 beval hij de rum met water aan te lengen; de zeelieden doopten het mengsel “grog”, naar zijn bijnaam.
Waarom werd de rum met water aangelengd?
Om dronkenschap en ongelukken aan boord te beperken. Door het rantsoen te verdunnen en in twee beurten per dag te schenken, wilde admiraal Vernon de discipline en de veiligheid van de bemanning bewaren en tegelijk de traditie in stand houden.
Wat zijn “sippers” en “gulpers”?
Dat zijn slokken rum die zeelieden elkaar aanboden om een maat te bedanken: een “sippers” is een klein slokje, een “gulpers” een flinkere teug. Je hele rantsoen afstaan was het sterkste blijk van erkentelijkheid aan boord.
Kun je de scheepsrum vandaag nog proeven?
Ja. De stijl Navy Rum leeft voort in tal van hedendaagse blends, en enkele flessen uit de historische voorraden van de Royal Navy werden tientallen jaren na 1970 gebotteld. Elke 31 juli herdenken liefhebbers en veteranen bovendien Black Tot Day.