Het rantsoen verstomde in 1970 — maar zijn geest laat zich nog drinken. Zes bottelingen zetten het gebaar van de tot voort: de blend van meerdere eilanden, gebotteld op Navy strength.
De laatste tot, geschonken op 31 juli 1970, nam de smaak
van de marinerum niet met zich mee. Die smaak — een donkere blend van rums van meerdere
eilanden, hoog gebotteld — overleefde het einde van het rantsoen en blijft botteleers
inspireren. Men vindt hem vandaag in twee vormen terug.
Aan de ene kant eerbetoon-merken die de Navy-stijl
op hun manier hercomponeren: dezelfde herkomsten, hetzelfde boordgehalte, hetzelfde stevige
karakter. Aan de andere kant teruggevonden authentieke vaten en kruiken —
dienstrums gestempeld Royal Navy of R.A.S.C — tientallen jaren later opnieuw gebotteld.
Ziehier zes bakens, van de zeldzaamste tot de toegankelijkste, voor wie wil proeven wat de
rum van de marine in wezen was.
Het merk ontstond in 2007 uit een ontmoeting: een veteraan van de Royal Navy toonde
Sukhinder Singh een authentieke kruik rantsoenrum uit die tijd — een imperial gallon in
geglazuurd steengoed, nog verzegeld met was. Uit die schat kwam het Last Consignment
voort, een blend van rantsoenrums uit de jaren 1950 en 1970, gebotteld op 54,3% in zo'n
drieduizend flessen. Sindsdien onthult het huis elke 31 juli een Master Blender's
Reserve op 54,5%, getekend door meesterblender Oliver Chilton. Het millésime 2022
verenigt vier regionale superblends — Jamaica, Barbados, Guyana, Trinidad — rond een aan de
champagnemethode ontleende “eeuwige reserve”, bekroond met een Rum Trophy op de IWSC.
Deze botteling is de vrucht van een samenwerking tussen Velier en verzamelaar Giuseppe
Begnoni. Het gaat om een Jamaicaanse rum uit 1954, gebotteld op 53°, in een reeks van amper
achtenvijftig flessen. Het verhaal zit in het letterwoord R.A.S.C: toen de marine in 1980
haar militaire steengoedkruiken van de hand deed, werden er zes, gestempeld door het
logistieke korps, teruggekocht en in 2017 verenigd tot één blend. Het profiel, een en al
ingetogenheid, ontvouwt leer, blonde tabak, tonkaboon, gestoofd fruit en pure chocolade. Een
tweede editie (Batch 2) volgde, eveneens verkrijgbaar.
Deze verzamelkist van de Poolse botteleer Colours of Rum (Wealth Solutions) brengt tien
bottelingen samen van Jamaicaanse rums die ooit voor de Royal Navy bestemd waren. De
millésimes lopen van 1953 tot 1970, met gehaltes tussen 51,7 en 53,9° naargelang de kruik.
Een smakelijk detail voor de geschiedenisliefhebber: elk etiket vermeldt de haven waarheen de
rum verscheept moest worden — Antwerpen, Hamburg, Berlijn, Hohne. Een extreme zeldzaamheid,
want wereldwijd bestaan slechts twaalf sets.
De Italiaanse onafhankelijke botteleer Silver Seal tekent hier een uitgesproken
eerbetoon. De cuvée verenigt Caraïbische rums — Demerara uit Guyana, Barbados en Jamaica —
in een blend afgerijpt op sherryvaten. Het gehalte, vastgesteld op 57%, verwijst
rechtstreeks naar de oude Navy strength, die het kruit nog liet ontvlammen. De reeks is
genummerd en beperkt tot negenhonderdtachtig flessen.
Dit is de lezing van Luca Gargano, de man achter Velier. Zijn Royal Navy Very Old
Rum blendt een twintig jaar oude Caroni uit Trinidad, een vijftien jaar oude rum uit
Guyana en een twaalf jaar oude Jamaicaanse pure single, gebotteld op 57,2°. De aanwezigheid
van Caroni — de gesloten, mythisch geworden distilleerderij — maakt van deze fles een dubbel
eerbetoon: aan de marine, en aan de “spookrum” van Trinidad.
Het in 1979 door Charles Tobias gestichte huis Pusser's verkreeg de licentie op het
oorspronkelijke blendrecept van de Admiraliteit — datzelfde recept waaruit de tot bestond.
De naam komt van purser, de officier belast met de proviand aan boord, die de
zeelieden als “pusser” uitspraken. Het merk draagt een deel van zijn verkoop af aan het
hulpfonds voor zeelieden van de Royal Navy, het “Tot Fund”. Het gamma loopt van de
Gunpowder Proof op 54,5% tot het Blue Label op 40%, via een vijftien jaar
oude en overproof-versies.
Een rantsoen valt niet opnieuw te bottelen. Maar een smaak wel: die van een donkere, geblende
rum, getrokken op de kracht van het kruit. Het is die erfenis die deze zes flessen terug in
het glas schenken.
